tekerlek icadı

İnsanlığın ilerleyişinde önemli bir pay sahibi olan tekerlek, icat edildiği günden bu yana geliştirilerek pek çok yeni buluş için de inanılmaz bir alan yarattı. Tekerlek sayesinde yük taşımak kolaylaşırken, farklı lokasyonlar arasındaki mesafe de kısalmış oldu. Pek çok farklı amaçla kullanılmış olan tekerleğin geçmişten günümüze gelişimi hem formların kusursuz hale gelmesini hem de farklı malzemelerin tekerlek üretiminde kullanılmasını sağladı. Peki tekerlek hangi çağda bulundu, bugün bildiğimiz tekerlek kaç yılında icat edildi ve tarihsel gelişimi nasıl gerçekleşti?

Tekerlek Hangi Çağda Bulundu?

İnsanlar tekerleğin icadından önce çok ağır yükleri bile kas gücüyle taşımak zorunda kalıyordu. Zaman içerisinde hayvanlar evcilleştirildi ve ağır yükler çeşitli plakalar üzerinde hayvanlar tarafından taşınmaya başladı. M.Ö. 4000 yılına gelindiğinde ise nihayet tekerleğin icadı için ilk fikirler belirmeye başladı. Günümüzde kim olduğu bilinmeyen bir mucit tarafından bir ağaçtan büyük bir disk kesildi ve bu diskin ortasına bir delik açılarak tekerleğin ilk prototipi oluşturuldu. Yine ağaçtan yapılan bir tomruk yardımıyla ortaya çıkan iki tekerlekli araba da bu tarihten biraz sonrasına dayanıyor. 

Dünyada tekerleğin icadı neredeyse 6000 yıl öncesine dayanıyor olsa da ilk patent 1800’lü yılların başında Amerikalı James Macomb tarafından alınmıştır. Fakat sonradan çıkan bir yangın nedeniyle bu patenti gösteren belgeler günümüze kadar ulaşamamıştır. Günümüzde çok daha farklı versiyonlarını kullandığımız fakat çalışma prensipleri bakımından çok fazla değişiklik göstermemiş olan tekerleğin icadı kısaca bu şekilde özetlenebilir. 

Tekerleğin Geçmişten Günümüze Gelişimi

Bugün hala hayatımızın değişilmez bir parçası olan tekerleğin geçmişten günümüze gelişimi kısa bir liste olarak şu şekilde anlatılabilir: 

 

• Mezopotamya’da bulunan ve M.Ö. 4000’lere dayanan kil tabletlerde tekerleğe benzer araçlar resmedilmiştir.

• Ahşaptan yapılmış olan tekerlekler M.Ö. 3500’lü yıllarda taşıtlara entegre edilmeye başlamıştır.

• M.Ö. 2000’li yıllarda ahşap tekerleklerin yerini bronz tekerlekler almıştır.

• M.Ö. 1000’li yıllarda demirin keşfedilmesi ile demir tekerlekler üretilmiş ve tekerlekler çok daha dayanıklı hale gelmiştir.

• M.Ö. 200’lü yıllarda Yunan bir matematikçi olan Archimedes tarafından rulmanlar icat edilmiş ve sayede tekerleklerin verimliliği artırılmıştır. 

• Lastikli tekerleklerin icadı 19. yüzyılın sonlarına dayanır. Lastikli tekerlekler sayesinde araçlar çok daha hızlı hareket etmeye başlamıştır. 

• 20. yüzyılın başlarında titreşimi azaltan ve sürüşün daha rahat olmasını sağlayan, içi hava dolu pnömatik lastikler üretilmeye başlamıştır.

kaynak:tekerlek icad

MUHAMED ZÜLKÜF KILIÇ 

9/D 392